Lưu ý: Nội dung mang tính giáo dục, không thay thế chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ bác sĩ.
Khám lâm sàng là bước đầu tiên
Bác sĩ sẽ hỏi diễn biến triệu chứng (nặng chân, phù chiều, chuột rút), thời gian đứng/ngồi trong ngày, tiền sử huyết khối, mang thai, thuốc đang dùng và bệnh nền; sau đó quan sát tư thế đứng để đánh giá tĩnh mạch nổi, phù, thay đổi da và sờ tìm điểm đau, thừng tĩnh mạch cứng. Với phù một bên chân sưng đau đột ngột, bác sĩ còn dùng các thang điểm lâm sàng và xét nghiệm để loại trừ huyết khối tĩnh mạch sâu trước khi nghĩ đến suy giãn đơn thuần.
Siêu âm Doppler (duplex) có vai trò gì?
Siêu âm duplex chi dưới là phương pháp không xâm lấn, không độc hại, độ chính xác cao, được hướng dẫn ESVS 2022 xem là xét nghiệm bắt buộc trước mọi quyết định can thiệp. Kỹ thuật này cho thấy: tĩnh mạch nào bị trào ngược (thời gian dòng chảy ngược trên 0,5 giây ở tĩnh mạch nông được coi là suy), đường kính thân tĩnh mạch hiển, vị trí van suy, và có hay không huyết khối trong lòng mạch.
Khi nào bác sĩ chỉ định siêu âm?
- Triệu chứng điển hình (nặng, phù, tĩnh mạch nổi) để xác định mức độ và lập kế hoạch điều trị.
- Da đổi màu, chàm, loét khó lành — cần đánh giá hệ tĩnh mạch sâu và tĩnh mạch xuyên.
- Nghi huyết khối: sưng đau đột ngột một bên, da đỏ nóng — siêu âm giúp xác nhận hoặc loại trừ huyết khối tĩnh mạch sâu một cách đáng tin cậy.
- Trước can thiệp (laser, sóng cao tần, tiêm xơ, phẫu thuật) và khi tái khám sau điều trị.
Kết quả thường được diễn giải ra sao?
Kết quả mô tả từng thân tĩnh mạch (hiển lớn, hiển nhỏ, nhánh bên), có trào ngược hay không, đường kính, và tình trạng thông thoáng của tĩnh mạch sâu. Chính bản đồ này quyết định phần lớn hướng xử trí: chỉ cần theo dõi và vớ áp lực, hay cần can thiệp thân tĩnh mạch bị suy. Người bệnh nên giữ lại kết quả siêu âm để so sánh ở lần tái khám sau.
Cần chuẩn bị gì trước khi đi siêu âm?
Không cần nhịn ăn hay chuẩn bị đặc biệt. Nên mặc quần rộng dễ kéo cao quá gối, mang theo đơn thuốc và kết quả khám, siêu âm cũ. Quá trình làm thường ở tư thế đứng một phần để đánh giá trào ngược, hoàn toàn không đau và không dùng thuốc cản quang.
Tham khảo: ESVS 2022 Clinical Practice Guidelines on Chronic Venous Disease; NHS – Varicose veins (duplex ultrasound).
Nếu bạn đang có triệu chứng tương tự, hãy mang theo danh sách thuốc đang dùng và kết quả khám trước đây khi đi khám. Xem quy trình đặt lịch hoặc gọi 0394 596 999 để được hướng dẫn.
Nguồn tham khảo: ESVS 2022 Clinical Practice Guidelines; NHS — https://www.nhs.uk/conditions/varicose-veins/. Nội dung được biên tập và lưu trữ native trên website phòng khám.
