Lưu ý: Nội dung mang tính giáo dục, không thay thế chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ bác sĩ.
Vì sao thai kỳ dễ bị giãn tĩnh mạch?
Theo Vinmec, giãn tĩnh mạch khi mang thai khá phổ biến: nội tiết progesterone làm giãn thành tĩnh mạch, thể tích máu tăng gây áp lực lên tĩnh mạch chân, tử cung lớn dần chèn ép tĩnh mạch chủ dưới làm máu khó về tim. Nguy cơ cao hơn ở người có tiền sử gia đình, mang đa thai, thừa cân, từng bị giãn tĩnh mạch ở lần mang thai trước hoặc phải đứng lâu. Tĩnh mạch có thể nổi ở chân, vùng âm hộ hoặc kèm trĩ, thường rõ nhất vào ba tháng cuối.
Chăm sóc an toàn trong thai kỳ
Điều trị trong thai kỳ chủ yếu là bảo tồn. NHS cho biết thai phụ bị giãn tĩnh mạch có thể được chỉ định vớ áp lực; Vinmec khuyến cáo kết hợp đi bộ, vận động nhẹ để máu lưu thông, tránh ngồi hoặc đứng quá lâu, khi ngồi nên gác chân cao, khi nằm nên nằm nghiêng trái để giảm áp lực tĩnh mạch, kiểm soát cân nặng và tái khám thai định kỳ. Can thiệp xâm lấn thường được hoãn lại sau sinh, một phần vì có thể ảnh hưởng đến việc tiết sữa và vì nhiều trường hợp tự cải thiện.
Biến chứng huyết khối: điều thai phụ không được chủ quan
Phần lớn giãn tĩnh mạch thai kỳ chỉ gây khó chịu, nhưng một số ít tiến triển thành viêm tĩnh mạch nông huyết khối (vùng tĩnh mạch căng, sưng, nóng, đỏ, đau) — tình trạng này cần được khám vì có thể kèm nhiễm trùng mô xung quanh. Nguy hiểm hơn là huyết khối tĩnh mạch sâu: thai kỳ vốn đã làm tăng nguy cơ thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch gấp nhiều lần do ứ trệ máu và tăng đông, giãn tĩnh mạch làm nguy cơ này tăng thêm. Dấu hiệu nghi ngờ gồm sưng – đỏ – nóng – đau dữ dội một chân, đặc biệt chân trái; nếu kèm khó thở, đau ngực phải đi cấp cứu vì có thể là tắc mạch phổi.
Sau sinh cần theo dõi gì?
Sau sinh, triệu chứng thường giảm một phần; nguy cơ huyết khối vẫn còn cao trong thời kỳ hậu sản, vì vậy thai phụ từng bị giãn tĩnh mạch cần tiếp tục vận động sớm, mang vớ áp lực nếu được chỉ định và tái khám đúng hẹn. Nếu sau vài tháng tĩnh mạch vẫn nổi rõ, gây đau hoặc đổi màu da, nên đi khám để được siêu âm đánh giá và bàn về các phương pháp điều trị triệt để lúc này đã an toàn hơn.
Người lớn tuổi và người có bệnh nền
Người lớn tuổi, người đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc chỉ có một thận có thể diễn tiến nặng dù triệu chứng ban đầu mờ nhạt. Sốt kèm đau chân, lơ mơ, phù tăng nhanh hoặc loét chảy mủ là lý do cần đến cơ sở y tế khẩn cấp thay vì tự chờ đợi.
Tham khảo: Vinmec – Varicose veins during pregnancy; NHS – Varicose veins; ESVS 2022 Clinical Practice Guidelines on Chronic Venous Disease.
Nếu bạn đang có triệu chứng tương tự, hãy mang theo danh sách thuốc đang dùng và kết quả khám trước đây khi đi khám. Xem quy trình đặt lịch hoặc gọi 0394 596 999 để được hướng dẫn.
Nguồn tham khảo: Vinmec; NHS; ESVS 2022 Clinical Practice Guidelines — https://www.vinmec.com/eng/article/varicose-veins-during-pregnancy-are-dangerous-for-pregnant-women-en. Nội dung được biên tập và lưu trữ native trên website phòng khám.
